Mjólkurbanki

Mynd þessi sýnir mjólkurbirgðir á vökudeild og benda má á að ein kona á alla mjólkina í neðstu hillunni og þeirri næst neðstu í pokanum lengst til hægri. Barn hennar hafði dvalið 3 mánuði á vökudeildinni. Starfsfólk deildarinnar hafði farið þess á leið að hún gæfi hluta af mjólkinni til mjólkurbanka.

Hér má finna stutta kynningu á rekstri  Mjólkurbanka

Hér má finna upplýsingar frá National Institute for health and clinical excellence um rekstur mjólkurbanka.

Hér má finna upplýsingar frá Ammehjelpen í Noregi.

Hér má finna upplýsingar frá samtökum mjólkurbanka í Bretlandi UKAMB.

Hér má finna upplýsingar frá Human milk banking association of North America.

Hér má finna rannsókn Does opening a milk bank in a neonatal unit change feeding practice?

Starfsemi mjólkurbanka felur í sér.

Mjólkurbanki sér um að safna, meðhöndla og dreifa brjóstamjók frá mjólkandi mæðrum til að næra börn annarra mæðra.  Mjólkurbankar  draga verulega úr kostnaði í rekstri vökudeilda þar sem þeir  starfa.

Samkvæmt erlendum tölum sjá Pasteurisation information Manual. Fyrirburar þurfa að dvelja allt að 1-3 dögum skemur á vökudeild og mun minna þarf að nota af dýru sérfæði og verksamiðjuframleiddri ungbarnamjólk meðan á dvöl stendur.

Saga mjólkurbanka

Fyrsti mjólkurbankinn var stofnaður 1919 í Þýskalandi.  Mjólkurbankar tóku við af Weet Nurses sem höfðu það að starfi að hafa börn annara mæðra á brjósti. Mjólkurbönkum fjölgaði jafnt og þétt fram til 1980 þegar hræðslan um smitun HIV og lifrarbólgu með brjóstamjólk var mest. Hér á landi lagðist söfnum brjóstamjólkur alfarið af í kjölfarið. Annar staðar var farið að gerilsneyða brjóstamjólkina til að útiloka alla smithættu.  Í dag eru starfandi rúmlega 100 mjólkurbankar í Evrópu og fjölmargir í Bandaríkjunum. 

Starfsemi

Mjólkurbanki sér um að safna, meðhöndla og dreifa brjóstamjólk.

Gerilsneyðing brjóstamjólkur fer þannig fram að mjólkin er hituð

í 63 ˚C í 30 mínútur, síðan snöggkæld um 3.75 ˚C á mínútu niður í 10 °C áður en hún er fryst.  (Erlendis er verksmiðjuframleidd ungbarnamjólk einnig gerilsneydd á sjúkrahúsum 67˚C í 4 mín). Á sama tíma og HIV smit uppgötvaðist kom á markaðinn ný verksmiðjuframleidd ungbarnamjólk og sérfræðingar héldu því fram að hún gæti orðið staðgengill brjóstamjólkur en svo reyndist ekki vera. 

Niðurstöður rannsókna sýna svo ekki verður um villst hversu framar brjóstamjólk er í gæðum með tilliti til næringar, vendunar og þroska ónæmis og ofnæmiskerfis ásamt einstökum áhrifum á þroska barna.

Sjá má á meðfylgjandi línuritum annars vegar tíðni meltingafærasýkinga hjá börnum 13 vikna gömulum en þar má glögglega sjá áhrif mismunandi fæðuinntöku með tilliti til fjölda meltingafærasýkinga.  Hins vegar er um að ræða tíðni öndunarvegssýkinga hjá 7 ára börnum.  Hópurinn sem var með fæstar sýkingar hafði verði 15 vikur eingöngu á brjósti. Greinilega má sjá að þeim börnum sem fá verksmiðjuframleidda ungbarnamjólk er mun hættara við sýkingum en þeim börnum sem eingöngu eru á brjósti. 

Lítill munur er á heilsufari þeirra barna sem fá ungbarnamjólkina sem ábót samhliða brjóstamjólkinni og þeirra sem fá  Verksmiðjuframleidda ungbarnamjólkina eingöngu.  Greindarpróf sem gerð hafa verið á fyrirburum staðfesta að þeir  fyrirburar er njóta brjóstamjólkur skora 11 stigum hærra á greindaprófum en fyrirburar sem fengu verksmiðjuframleidda ungbarnamjólk.  Munurinn meðal fullburða er ekki eins mikll en þó 3 stig brjóstabörnum í vil.

Skaðinn er augljós og staðfestir það að verksmiðjuframleidda ungbarnamjólkin getur ekki komið í stað brjóstamjólkur. 

Mjólkurbankar styðja mæður eins og mögulegt er í því að brjóstfæða börnin.  Mjólkurbankinn mun aðstoða mæður sem tímabundið eða af læknisfræðilegum ástæðum mjólka ekki fyrir barnið sitt eða mjólka ekki nægilega mikið.  Móðurmjólkinni má safna, meðhöndla og dreifa við slíkar aðstæður.  Mjólkurbankinn á ekki á nokkurn hátt að eiga við þá mjólk sem móðir safnar handa sínu eigin barni. 

Heimildir: Howie PW et al.(1990). Protective effect of breastfeeding against infection.

BMJ; 300:11-16.

Wilson AC et al. (1998). Relation of infant diet to childhood health: seven year follow up cohort of children in Dundee infant feeding study. BMJ; 316:21-25.

Lucas A et al.(1992) Breastmilk and subsequent intelligence quotient in children born preterm.  Lancet; 339: 261-264.

Heimsókn á St. George´s Hospital í London 9. mars 2006 og heimsókn á Florida Hospital nóvember 2009.

Arnheiður Sigurðardóttir lýðheilsu- og hjúkrunarfræðingur, brjóstagjafaráðgjafi og leiðbeinandi stundar MEd. nám við HR.

Upplýsingar um gjafa skulu innihalda eftirfarandi upplýsingar:

a.       Greining gjafa skal innihalda:

i.                    Heilsufarssögu.

ii.                  Sjúkdómasögu.

iii.                Upplýsingar um fæði.

iv.                Lífsstílsupplýsingar hvað varðar áfengi og tóbak.

b.      Neikvæðar niðurstöður fyrir prófunum fyrir HIV-1, HIV-2, Hepatitis B surface antigen, Hepatitis C og Syphilis og aðrar prófanir sem mjólkurbankinn krefst.

c.       Upplýsingablað um heilsufar gjafa og barns hennar.

d.      Fæðingardagur barns og gjafa.

e.       Númer fyrir hvern gjafa.

Hægt verður að rekja allt framleiðsluferlið og fylgt verður ströngum kröfum smitsjúkdóma- og sýklavarnadeildar (HMBANA, e.d.).

Ráðstefnur  

3rd International Human Milk Banking Meeting Milan 16. október 2010 sjá hér.